Fandom

Didaskaliaepp Wiki

Ερωτήσεις στη διδασκαλία

26pages on
this wiki
Add New Page
Comments0 Share
  • Οι ερωτήσεις παίζουν πολύ σπουδαίο ρόλο στη διδασκαλία. ΓΙΑΤΙ;
  • Οι περισσότερες αλληλεπιδράσεις μεταξύ εκπ/κού και μαθητών περικλείουν σε μεγάλο βαθμό τις ερωταποκρίσεις
Αποτελεσματικές ερωτήσεις
αυτές για τις οποίες οι μαθητές
  • συνθέτουν μια απάντηση και
  • ενεργοποιούνται
Η αποτελεσματικότητα τους βασίζεται
  1. στην έμφαση
  2. στην επιλογή λεξιλογίου
  3. στην όλη περίσταση που γίνεται η ερώτηση
  • Γενικά, κάθε προφορική δήλωση ή χειρονομία που σκοπεύει να προκαλέσει μια απάντηση θεωρείται ερώτηση

Στατιστικά στοιχεία για τις ερωτήσεις Edit

Η τεράστια συγκέντρωση σε μια και μόνο στρατηγική μαρτυρά
  • την ευκολία της
  • την αποτελεσματικότητά της
  • 70%-80% των ερωτήσεων ζητούν απλή ανάκληση γεγονότων
  • 20%-30% απαιτούν επέκταση, γενίκευση, συμπερασματοποίηση που είναι συμπεριφορές που απαιτούν υψηλού επιπέδου διαδικασία σκέψης
Σχετικά πρόσφατες έρευνες επιβεβαίωσαν ότι
  • για κάθε περίπου 5 ερωτήσεις,
  • 3 απαιτούν ανάκληση δεδομένων
  • 1 είναι διοικητικής φύσης
  • 1 απαιτεί υψηλού επιπέδου διαδικασίες σκέψης

ΕΡΩΤΗΣΗ

Η κύρια αποστολή της ερώτησης του εκπαιδευτικού είναι:
α) Να ελέγχει αν οι μαθητές απέκτησαν συγκεκριμένες γνώσεις.
β) Να δραστηριοποιεί τη σκέψη των μαθητών, προκαλώντας προβληματισμό και διάλογο.
γ) Να επιβάλει την πειθαρχία.
δ) Να προβάλει την αυθεντία του.

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

β) Να δραστηριοποιεί τη σκέψη των μαθητών, προκαλώντας προβληματισμό και διάλογο.

Οι σκοποί των ερωτήσεων Edit

Διαχωρισμός των ερωτήσεων με βάση το κριτήριο του σκοπού
(προβληματισμός, γιατί θέτω ερωτήσεις;)
  • πρόκληση ενδιαφέροντος
  • προσέλκυση προσοχής σ’ ένα πρόβλημα
  • διέγερση μαθητών για να ερωτήσουν
  • διάγνωση ειδικών μαθησιακών δυσκολιών
  • επανακατεύθυνση ή δόμηση της ροής ιδεών αλλά και
  • προαγωγή σκέψης και αντίληψης ιδεών
  • επανάληψη περιεχομένου που διδάχθηκε
  • βοήθεια ανάκλησης πληροφοριών
  • ενδυνάμωση πρόσφατης γνώσης
  • διευθέτηση ή υπενθύμιση για μια διαδικασία
  • διδασκαλία μέσω μαθητικών ερωτήσεων
  • εμβάθυνση ύστερα από μια απάντηση
  • ενθάρρυνση αυτοαξιολόγησης
  • ευκαιρία έκφρασης αισθημάτων

Ο παραπάνω κατάλογος είναι ουσιώδης όμως πιθανόν να μην αντιπροσωπεύει όλους τους λόγους που γίνονται ερωτήσεις!

Οι λόγοι που γίνονται οι ερωτήσεις (περιληπτικά) Edit

  1. Κέντρισμα προσοχής και ενδιαφέροντος
  2. Διάγνωση και έλεγχος
  3. Ανάκληση ορισμένων γεγονότων ή πληροφοριών
  4. Διοίκηση
  5. Ενθάρρυνση υψηλότερου επιπέδου σκέψης
  6. Δόμηση και επανακατεύθυνση μάθησης
  7. Έκφραση συναισθημάτων
Οι πιο πολλές από τις παραπάνω κατηγορίες έχουν σκοπό τη διαμόρφωση της μαθητικής απόκρισης
Μια καλά μορφοποιημένη ερώτηση υπηρετεί ως προχωρημένος οργανωτής διαμορφώνοντας το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα τοποθετηθεί η απάντηση που θα ακολουθήσει

Τύποι των ερωτήσεων Edit

Ο τύπος των ερωτήσεων καθορίζει και τα πλαίσια της (στενά-πλατιά)
Ερώτηση που αυτοπεριορίζεται σε μόνο ένα μικρό αριθμό απαντήσεων ή μια μόνο απάντηση ονομάζεται
  • συγκλίνουσα, ευθεία ή κλειστή
    απαιτεί συχνά ανάκληση γεγονότων και η απάντηση σ’ αυτές τις ερωτήσεις μπορεί εύκολα να κριθεί ως ορθή ή λανθασμένη)
Ερώτηση που ενθαρρύνει ένα μεγάλο αριθμό απαντήσεων ονομάζεται
  • αποκλίνουσα, πλάγια ή ανοικτή
    δεν έχει μια και μοναδική απάντηση

    Έρευνες δεν μπόρεσαν να αποδείξουν ότι η χρήση υψηλού επιπέδου ερωτήσεων σχετίζεται με την υψηλή επίδοση των μαθητών, όμως:
    έδειξαν ότι η χρήση υψηλού επιπέδου ερωτήσεων τείνουν να ενθαρρύνουν τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν υψηλού επιπέδου σκέψη στη σύνταξη της απάντησης

ΕΡΩΤΗΣΗ

Το τεστ της πολλαπλής επιλογής ονομάζεται αντικειμενικό, γιατί:
α) οι ερωτήσεις του έχουν επιλεγεί με αντικειμενικό τρόπο
β) οι απαντήσεις του είναι ανοικτού τύπου
γ) ανεξάρτητοι βαθμολογητές το βαθμολογούν διαφορετικά
δ) διαφορετικοί βαθμολογητές απονέμουν τον ίδιο βαθμό στο τεστ

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
δ) διαφορετικοί βαθμολογητές απονέμουν τον ίδιο βαθμό στο τεστ

ΕΡΩΤΗΣΗ

Οι συγκλίνουσες ερωτήσεις κατά τη διδακτική διαδικασία:
α) στοχεύουν σε ευρύτερη και βαθύτερη εξέταση του θέματος,
β) απαιτούν από τους μαθητές να δώσουν συγκεκριμένη απάντηση
γ) χρησιμεύουν για τη μεταφορά της συζήτησης σε άλλες περιοχές της γνώσης,
δ) ωθούν στην ανακάλυψη μιας απάντησης με πολύ λίγη βοήθεια από τον εκπαιδευτικό.

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
β) απαιτούν από τους μαθητές να δώσουν συγκεκριμένη απάντηση

Που απευθύνονται οι ερωτήσεις Edit

Οι ερωτήσεις μπορούν να απευθυνθούν σε
  • άτομα
  • ομάδες
  • ολόκληρη την τάξη
  • πιο ικανούς μαθητές
  • μέτριους μαθητές
  • μαθητές διαφόρων ικανοτήτων
Ο αποτελεσματικός εκπ/κός ποικίλλει
  • τους στόχους για τους οποίους συντάχθηκαν οι ερωτήσεις (άτομα, ομάδες, ολόκληρη η τάξη)
  • το επίπεδο των ερωτήσεων

ΕΡΩΤΗΣΗ

Ο εκπαιδευτικός πρέπει να διατυπώνει ερωτήσεις:
α) κυρίως προς τους καλούς μαθητές, ώστε να μη χάνει πολύτιμο χρόνο
β) κατά κανόνα προς όλους τους μαθητές, ώστε να δραστηριοποιήσει τη σκέψη κατά το δυνατόν όλων των μαθητών
γ) κυρίως προς τους αδύνατους μαθητές, ώστε να τους “αναγκάσει” να συμμετάσχουν στο μάθημα
δ) πάντοτε ονομαστικά προς συγκεκριμένο μαθητή και όχι γενικά προς όλη την τάξη.

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
β) κατά κανόνα προς όλους τους μαθητές, ώστε να  δραστηριοποιήσει τη σκέψη  κατά το δυνατόν όλων των μαθητών 

Η ακολουθία (σειρά) των ερωτήσεων Edit

Οι ερωτήσεις ποικίλλουν ανάλογα και με τη σειρά με την οποία χρησιμοποιούνται. Η πιο βασική ακολουθία είναι
  1. Δόμηση
  2. Παράκληση
  3. Αντίδραση
Έρευνες έδειξαν ότι
η χρήση αποκλινουσών ερωτήσεων που οδηγούν σε συγκλίνουσες ερωτήσεις είναι ένα από τους πιο δημοφιλείς τρόπους ακολουθίας ερωτήσεων
  • Πολλοί εκπ/κοί προτιμούν μια προσέγγιση από το γενικό στο ειδικό που μπορεί να πάρει αρκετές μορφές π.χ. για αρχή μια ενθάρρυνση θεωρητικών απαντήσεων και μετά σε μια ερώτηση που έχει ως απάντηση κάποιο πόρισμα
  • Δεν υπάρχει απόδειξη ότι μια στρατηγική ακολουθίας ερωτήσεων είναι πιο αποτελεσματική στην προαγωγή της επίδοσης των μαθητών από μια άλλη
Που θα πρέπει να βασίζεται το είδος της ακολουθίας που θα επιλεγεί;
  1. στους στόχους,
  2. στο περιεχόμενο και
  3. στο επίπεδο των μαθητών

Επίπεδο ερωτήσεων Edit

Επιπρόσθετα 
  • της ικανότητας σύνθεσης συγκλινουσών και αποκλινουσών ερωτήσεων
  • κατεύθυνσης των ερωτήσεων σε ειδικού τύπου μαθητών και
  • διευθέτησης των ερωτήσεων σε κατάλληλη ακολουθία


Ο αποτελεσματικός εκπ/κός πρέπει να είναι ικανός να μορφοποιήσει ερωτήσεις στα διάφορα επίπεδα γνωστικής πολυπλοκότητας

Ένα από τα πιο διαδεδομένα συστήματα διαχωρισμού των ερωτήσεων ανάλογα της γνωστικής πολυπλοκότητας είναι η ταξινομία των στόχων του γνωστικού τομέα (Bloom και συνεργάτες) που περιλαμβάνει τα επίπεδα:

  1. Γνώσης
  2. Κατανόησης
  3. Εφαρμογής
  4. Ανάλυσης
  5. Σύνθεσης
  6. Αξιολόγησης

ΤΑΞΙNOMHΣΗ BLOOM - ΓΝΩΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΑΘΗΣΗΣ Edit

ΓΝΩΣΗ (knowledge)Edit

  1. Γνώση επιμέρους στοιχείων
  2. Τρόπο και μέσα χειρισμού στοιχείων
  3. Γενικές ιδέες και αφηρημένες έννοιες
  • Παροχή πληροφόρησης με βάση γνώσεις που αναφέρονται στη δομή και τη λειτουργία της γνώσης (δηλ. γνώση ορολογίας, κατηγοριών, θεωριών)
  • Στο στάδιο αυτό ο εκπ/κός ζητεί από τους μαθητές την ανάκληση και ανάπλαση καθώς και την αναγνώριση της προηγούμενης γνώσης
  • Γνώση ορολογίας, ταξινομήσεις, κριτήρια, μεθοδολογίες, αρχές, θεωρίες
  • Ποιες είναι οι κανονικές συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας; Τι είναι η εξάτμιση; Ποια είναι τα μέρη του κυττάρου;

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ (comprehension)Edit

  1. Μετάφραση ή μετατροπή από μια γλώσσα σε άλλη
  2. Ερμηνεία (ανάπλαση χωρίς αλλοίωση)
  3. Προέκταση (συμπεράσματα, γενικεύσεις)
  • Πόσο θα μεταβληθεί η δύναμη που ασκείται μεταξύ 2 φορτισμένων σωματιδίων αν διπλασιαστεί η απόσταση στην οποία βρίσκονται;
  • Πώς ερμηνεύεται η μίτωση;

ΕΦΑΡΜΟΓΗ (application)Edit

Μεταφορά και χρήση γνώσεων, κανόνων, μεθόδων, ιδεών, αρχών, νόμων, θεωριών σε συγκεκριμένες καταστάσεις

  • Πώς υπολογίζεται η γραμμική ταχύτητα ενός δορυφόρου όταν είναι γνωστό το ύψος στο οποίο περιστρέφεται γύρω από τη γη καθώς επίσης και η επιτάχυνση της βαρύτητας στο ύψος αυτό;
  • Πώς με τη βοήθεια της θερμότητας θα βγάλεις το σκέπασμα μιας φιάλης;
  • Πώς θα παρατηρήσεις τα κύτταρα της γύρης στο μικροσκόπιο;

ΑΝΑΛΥΣΗ (analysis)Edit

  1. Ανάλυση στοιχείων
  2. Ανάλυση σχέσεων
  3. Ανάλυση αρχών οργάνωσης
  • Μπορείς να βρεις αναλογίες μεταξύ της αντίστασης ενός αγωγού και της χωρητικότητας ενός πυκνωτή;
  • Πώς θα ερευνήσουμε αν ο σίδηρος και ο χαλκός έχουν παρόμοιες χημικές ιδιότητες;
  • Τι κοινά έχουν μεταξύ τους τα ζώα (λαγός και σκύλος)

ΣΥΝΘΕΣΗ (synthesis) Edit

  1. Δημιουργία νέων σχέσεων – γνώσεων(προσωπικό έργο)
  2. Δημιουργία διαφορετικού
  3. Δημιουργία αφηρημένου (σύνολο αφηρημένων σχέσεων)
  • Μελέτησε ένα δικός σου τρόπο παρασκευής οινοπνεύματος
  • Πρότεινε ένα μοντέλο που να εξηγεί ικανοποιητικά τη μεταβίβαση των κληρονομικών ιδιοτήτων

ΕΚΤΙΜΗΣΗ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ (evaluation) Edit

  1. Εσωτερικά κριτήρια (ακρίβεια, πληρότητα, σαφήνεια , αλήθεια κλπ.)
  2. Εξωτερικά κριτήρια (μέσα, ωφέλεια, αποτελεσματικότητα κλπ.)
  • Αν επρόκειτο να κάνεις ξανά τα πειράματα, πώς θα τα έκανες καλύτερα;
  • Ποια η γνώμη σου για τις σύγχρονες απόψεις περί των οξέων και των βάσεων;
  • Πώς κρίνεις την επίδραση της θεωρίας του Δαρβίνου στην εξέλιξη της βιολογίας;

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αναφέρεται μερικές φορές ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να διατυπώνει και δύσκολες ερωτήσεις:
α) Προς άτακτους μαθητές, για να τους τιμωρήσει
β) Προς μαθητές που του έδωσαν λανθασμένες απαντήσεις σε προηγούμενες ερωτήσεις του
γ) Προς μαθητές που ξέχασαν να κάνουν μια εργασία για το σπίτι,
δ) Προς μαθητές που κρίνει ότι μπορούν, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ερώτησης

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
δ) Προς μαθητές που κρίνει ότι μπορούν, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ερώτησης 

Χρόνος αναμονής Edit

Σημαντικό στοιχείο ο χρόνος αναμονής από τη στιγμή που θα ανακοινωθεί η ερώτηση μέχρι τη στιγμή που θα δοθεί η απάντηση
  • Ο χρόνος αναμονής είναι το ίδιο σημαντικός όσο και η ερώτηση
  • Τόσο η βιασύνη όσο και η αργοπορία κατά το χρόνο αναμονής μπορούν να είναι επιζήμιοι παράγοντες αποτελεσματικής απάντησης και στη συνέχεια παράγοντες σπατάλης διδακτικού χρόνου
Ο χρόνος αναμονής πρέπει να είναι μεγάλος όταν οι μαθητές αναμένεται να σκεφτούν και να αξιολογήσουν διάφορες επιλογές απαντήσεων
  • Ο εκπ/κός πρέπει να περιμένει 3 δευτερόλεπτα προτού ρωτήσει άλλη ερώτηση ή να επαναλάβει την προηγούμενη ερώτηση ή αναθέσει σε άλλο μαθητή την απάντηση
  • Συχνά σε αποκλίνουσες ερωτήσεις υπάρχει αναμονή μέχρι και 15΄΄
Έρευνες απέδειξαν ότι
αν ο χρόνος αναμονής αυξηθεί σε 3΄΄ ή περισσότερα:
  1. ο αριθμός των απαντήσεων αυξάνεται,
  2. οι μαθητές ρωτούν περισσότερες ερωτήσεις
  3. επιδεικνύουν πιο μεγάλη αυτοπεποίθηση στις απαντήσεις
  4. η αποτυχία των μαθητών να απαντήσουν ελαττώνεται
Συμβουλή προς τους εκπαιδευτικούς
  • σημαντικό στοιχείο τα 3΄΄ αλλά χρειάζονται και αυξομειώσεις ανάλογα:
  1. με τους μαθητές και
  2. το είδος της διδασκαλίας που ακολουθείται

ΕΡΩΤΗΣΗ

Για να δραστηριοποιήσει τους αδύνατους μαθητές, θα πρέπει ο εκπαιδευτικός:
α) Να τους θέτει εύκολες ερωτήσεις
β) Να τους θέτει ερωτήσεις που είναι δύσκολες, ώστε να τους δραστηριοποιήσει στην περίπτωση που απαντήσουν
γ) Να τους θέτει ερωτήσεις, στις οποίες πιστεύει ότι μπορούν, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, να ανταποκριθούν
δ) Να αποφεύγει να τους θέτει ερωτήσεις, για να μην αποκαλυφθεί η άγνοιά τους

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
γ) Να τους θέτει ερωτήσεις, στις οποίες πιστεύει ότι μπορούν, τουλάχιστον ως ένα βαθμό, να ανταποκριθούν 

Γενικά συμπεράσματα για τις ερωτήσεις Edit

Μια αποτελεσματική ερώτηση είναι αυτή που
  • προκαλεί την απάντηση του μαθητή
  • τον βοηθάει να εμπλακεί στη διαδικασία της μάθησης

Σημαντικό στοιχεία ο χρόνος αναμονής

Για την αποφυγή προβλημάτων κατά τις ερωταποκρίσεις θα ήταν καλό να τηρούνται τα εξής
  1. Αποφυγή πολύπλοκων ερωτήσεων
  2. Γνώση του λόγου της ερώτησης
  3. Αποφυγή αυταπάντησης
  4. Αποφυγή χρήσης ερωτήσεων για σύγχυση και τιμωρία

ΕΡΩΤΗΣΗ

Ο Σωκράτης με το να υποστηρίζει ότι "ζωή χωρίς έλεγχο, δεν αξίζει να τη ζει κανείς":
α) εκφράζει την αμφιβολία του για τον τρόπο ζωής των ανθρώπων,
β) επισημαίνει την αξία της κριτικής σκέψης στους ανθρώπους,
γ) προειδοποιεί τους ανθρώπους να είναι προσεκτικοί,
δ)  ελέγχει καθημερινά τη ζωή των Αθηναίων.

ΣΩΣΤΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ
β) επισημαίνει την αξία της κριτικής σκέψης στους ανθρώπους,

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.