Fandom

Didaskaliaepp Wiki

Οργάνωση σχεδίαση μαθήματος

26pages on
this wiki
Add New Page
Comments0 Share

Προγραμματισμός της Διδασκαλίας

Ο προγραμματισμός της διδασκαλίας είναι σημαντικός γιατί
  • μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα της διδασκαλίας ενός θέματος του γνωστικού αντικειμένου σε περιορισμένα χρονικά όρια,
  • βοηθά τον εκπαιδευτικό να φανταστεί εκ των προτέρων την εξελικτική διαδικασία της διδασκαλίας,
  • δίνει αίσθημα ασφάλειας και αυτοπεποίθησης στον εκπαιδευτικό,
  • βοηθά στην έγκαιρη πρόβλεψη των προβλημάτων,
  • δίνει τη δυνατότητα έγκαιρης προετοιμασίας,
  • συμβάλλει στην εξοικονόμηση χρόνου,
  • αποκαλύπτει τις παιδευτικές δυνατότητες του περιεχομένου που πρόκειται να διδαχθεί,
  • διευκολύνει τον αυτοέλεγχο του εκπαιδευτικού.

Οι 3 Φάσεις της Διδασκαλίας

H διδασκαλία μπορεί να αναλυθεί στις εξής φάσεις:

1. Σχεδιασμός

2. Διεξαγωγή

3. Αξιολόγηση

Σχεδιασμός της Διδασκαλίας

Η οργάνωση/σχεδιασμός της διδασκαλίας πρέπει να απαντά στα ακόλουθα ερωτήματα
  • Τι διδάσκω και γιατί το διδάσκω;
  • Ποιον διδάσκω;
  • Πως διδάσκω και πως κατανοώ τα αποτελέσματα της διδασκαλίας;

Τι, Ποιον και Πως Διδάσκω;

Ο σχεδιασμός της διδασκαλίας περιλαμβάνει δύο φάσεις:

α) τη φάση της μελέτης
  • επιλογή και μελέτη του περιεχομένου της διδασκαλίας,
  • εντοπισμός των βασικών εννοιών και υπο-εννοιών που το συνθέτουν,
  • μελετάται από τη βιβλιογραφία, η ιστορική και επιστημολογική εξέλιξη της έννοιας καθώς και οι δυσκολίες μάθησής της από τους μαθητές.
β) τη φάση της επιλογής-οργάνωσης
  • επιλογή της μορφής οργάνωσης της τάξης (ατομική μάθηση, ομαδοσυνεργατική μάθηση),
  • διερεύνηση των μαθησιακών δυσκολιών και ανάλυση των εκπαιδευτικών αναγκών,
  • προσδιορισμός του διδακτικού σκοπού και των διδακτικών στόχων,
  • σχεδιασμός του περιεχομένου και της μεθοδολογίας, επιλογή της στρατηγικής της διδασκαλίας
  • χειρισμός του χρόνου,
  • εξασφάλιση των υλικοτεχνικών συνθηκών.

Διερεύνηση των μαθησιακών δυσκολιών - Ανάλυση των Εκπαιδευτικών Αναγκών

Ο εκπαιδευτικός προκειμένου να γνωρίσει τις μαθησιακές δυσκολίες και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών εκτός από το να μελετήσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους μπορεί να χρησιμοποιήσει τις ακόλουθες μεθόδους:

α)να κατασκευάσει πιθανές ερωτήσεις 
που θα έχουν στόχο τη διερεύνηση των σημείων στα οποία συναντούν δυσκολίες οι μαθητές καθώς και ερωτήσεις που έχουν στόχο την καλλιέργεια της κριτικής σκέψης, δηλαδή ερωτήσεις που αφορούν στη διερεύνηση σχέσεων μεταξύ των εννοιών, συγκρίσεων, γενικεύσεων, κρίσεων και σχηματικών αναπαραστάσεων,
β)να μελετήσει τις γραπτές εργασίες 
που έχουν ενδεχομένως εκπονήσει οι μαθητές καθώς και τα ερωτήματα που θέτουν κατά την επικοινωνία τους μαζί του, προσπαθώντας να διαγνώσει το επίκεντρο των προβληματισμών τους αλλά και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στην πορεία της μάθησης,
γ)να εκμαιεύσει από τους μαθητές τις εκπαιδευτικές τους ανάγκες ζητώντας να απαντήσουν σε ερωτήματα 
(π.χ. ποιες ήταν οι δυσκολίες που συναντήσατε, ποια σημεία δεν είστε βέβαιοι ότι έχετε καταλάβει, ποια σημεία θεωρείτε ενδιαφέροντα και χρήσιμα κλπ.)

Έτσι, θα αναδειχθούν:

  • οι ρητά διατυπωμένες ανάγκες κάθε μαθητή
  • θα προβάλλουν οι μη ρητά διατυπωμένες ανάγκες τις οποίες πρέπει να συνάγει ο εκπαιδευτής μέσα από το σύνολο των στοιχείων που συγκεντρώνει
  • θα αναδειχθούν οι ανάγκες που εκφράζονται από το σύνολο των μαθητών ως ομάδας

Προσδιορισμός Διδακτικού Σκοπού – Διδακτικών Στόχων

  • Ο σκοπός και οι στόχοι που τίθενται αποτελούν τους συνδετικούς κρίκους ανάμεσα στις εκπαιδευτικές ανάγκες που έχουν διαπιστωθεί και στην πραγματοποίηση της διδασκαλίας.
  • Ο διδακτικός σκοπός αποτελεί τη διατύπωση της γενικής πρόθεσης της διδασκαλίας και προσδιορίζει σε γενικές γραμμές αυτό που η διδασκαλία επιδιώκει.
  • Οι διδακτικοί στόχοι προσδιορίζονται στα πλαίσια του διδακτικού σκοπού και τον εξειδικεύουν δηλαδή:

Περιγράφουν με ακρίβεια τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα τα οποία πρέπει να προσδιορίζονται κατά τρόπο σαφή, συγκεκριμένο, παρατηρήσιμο και συνεπώς ελέγξιμο ώστε να αποτιμηθεί ο βαθμός στον οποίο επιτυγχάνονται.

Ερώτηση
αναφερθείτε σ’ ένα παράδειγμα από τη διδασκαλία της πληροφορικής …
Παράδειγμα

Στόχος (γενικός) της διδασκαλίας του μαθήματος της ημέρας είναι η κατανόηση της λειτουργίας του υπολογιστή μέσα από την παρουσίαση των βασικών του μονάδων και της αρχιτεκτονικής του.

Προσδοκώμενα αποτελέσματα (στόχοι)
Μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι μαθητές θα είναι σε θέση να:
  • απαριθμούν τις βασικές μονάδες του υπολογιστή,
  • κατηγοριοποιούν τις μονάδες του υπολογιστή σε μονάδες εισόδου, εξόδου, αποθήκευσης
  • περιγράφουν τον τρόπο σύνδεσή τους,
  • αναλύουν την έννοια της επεκτασιμότητας των υπολογιστών.

Γιατί χρειάζεται ο προσδιορισμός των διδακτικών στόχων

Στην περίπτωση όπου δεν υπάρχουν συγκροτημένοι στόχοι τότε:

  • Ο εκπαιδευτικός κινούμενος σε ασαφή πλαίσια θα αντιμετωπίσει δυσκολίες σε ότι αφορά στη διαμόρφωση του περιεχομένου της διδασκαλίας, στον υπολογισμό του χρόνου που θα χρειαστεί για τις διάφορες δραστηριότητες, στην επιλογή της κατάλληλης εκπαιδευτικής τεχνικής και των εποπτικών μέσων που θα χρησιμοποιήσει.
  • Αν οι στόχοι είναι συγκεχυμένοι για τον εκπαιδευτικό θα είναι πολύ περισσότερο ασαφείς για τους μαθητές, δε θα γνωρίζουν τι τους ζητείται και για ποιο λόγο και θα είναι δύσκολη η υποκίνηση τους ώστε να δραστηριοποιηθούν προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις.
  • Αδύνατη η διαμόρφωση κριτηρίων με βάση τα οποία θα γίνει η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της μάθησης.

Δόμηση των διδακτικών στόχων

Οι στόχοι δε θα πρέπει να αφορούν στις ενέργειες του εκπαιδευτικού αλλά στις γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις που χρειάζεται να αποκτήσουν οι μαθητές βάσει της μελέτης αναγκών.

Οι στόχοι μπορεί να δομηθούν στα ακόλουθα επίπεδα:

α)επίπεδο των γνώσεων και δεξιοτήτων 
(γνωστικές δεξιότητες), τις οποίες επιδιώκεται να αποκτήσουν οι μαθητές (λειτουργίες κατανόησης, ανάλυσης, σύνθεσης, αξιολόγησης, εφαρμογής, κ.λπ). Πραγματοποιείται μέσω της επεξεργασίας θεωρητικών ζητημάτων, πληροφοριών, δεδομένων, πρακτικών ασκήσεων κ.ά.
β)επίπεδο των στάσεων
των μαθητών, οι οποίες χρειάζεται να ενισχυθούν ή να μετασχηματιστούν (στάση είναι ένα σύνολο αξιών που υιοθετούν τα άτομα με βάση τις οποίες καθορίζεται η συμπεριφορά τους). Επιτυγχάνεται μέσω των βιωματικών τεχνικών εκπαίδευσης που διασυνδέουν τη θεωρητική προσέγγιση με την πράξη.

Η σημασία των ρημάτων που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή κάθε στόχου

Org1

Σύνθεση-διατύπωση των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων μάθησης (διδακτικών στόχων)

  • Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα πρέπει στο σύνολό τους να καλύπτουν όλες τις απαιτήσεις που θα έχει ο διδάσκοντας, προκειμένου να αξιολογήσει επιτυχώς το μαθητή.
  • Το σύνολο των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων/στόχων αποτελεί στην ουσία μια σαφή περιγραφή του συνόλου των ικανοτήτων που θα έχει αναπτύξει ο μαθητής έχοντας μελετήσει το υλικό/παρακολουθήσει τη διδασκαλία

Βασικοί κανόνες

  • Ένα προσδοκώμενο αποτέλεσμα πρέπει να διατυπώνεται με τέτοιο τρόπο ώστε ο μαθητής να μπορεί ο ίδιος να αντιληφθεί αν πράγματι το πέτυχε

π.χ. ένα κακοδιατυπωμένο προσδοκώμενο αποτέλεσμα είναι: «Όταν θα ολοκληρωθεί η διδασκαλία της ενότητας, θα μπορείτε να καταλάβετε τη σημασία της μορφοποίησης χαρακτήρων και παραγράφων»

  • Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα πρέπει να είναι σύντομα ώστε να μπορεί ο μαθητής να τα θυμάται καθώς μελετά το σχετικό κεφάλαιο/παρακολουθεί τη διδασκαλία και να ξέρει ανά πάσα στιγμή τι προσπαθεί να πετύχει.
  • Το προσδοκώμενο αποτέλεσμα πρέπει να περιγράφει με όσο το δυνατόν σαφέστερο και ακριβή τρόπο αυτό που θα μπορεί να κάνει ο μαθητής έτσι ώστε αυτός να μπορεί να εκτιμήσει το επίπεδο των ικανοτήτων που αποκτά
  • π.χ. αντί να γράψουμε: «Όταν θα ολοκληρωθεί η διδασκαλία θα μπορείτε να αναφέρετε παραδείγματα…….., να κατασκευάσετε………, να προτείνετε λόγους για τους οποίους ……..»

Θα ήταν καλύτερο να διατυπώσουμε τα παραπάνω προσδοκώμενα αποτελέσματα ως εξής:

«Όταν θα ολοκληρωθεί η διδασκαλία θα μπορείτε να αναφέρετε πέντε παραδείγματα…….., να κατασκευάσετε μέσα σε 1 ώρα………, να προτείνετε τουλάχιστον 3 λόγους για τους οποίους ……..».

  • Πρέπει να είναι πλήρως κατανοητά στο μαθητή

- Δεν πρέπει στη διατύπωσή τους να περιλαμβάνονται όροι που δεν είναι γνωστοί στο μαθητή

  • Πρέπει να διατυπώνονται σε φιλικό προς το μαθητή ύφος

π.χ. αντί να γράψουμε «Το προσδοκώμενο αποτέλεσμα της ενότητα είναι ότι ο μαθητής θα μπορεί να …….»,

θα ήταν καλύτερο να προτιμήσουμε τον πιο άμεσο και φιλικό τρόπο

«Όταν θα ολοκληρωθεί η διδασκαλία, θα μπορείτε να …..»

  • Να αποφεύγονται τα ρήματα όπως: καταλάβετε, γνωρίσετε, αφομοιώσετε, αντιληφθείτε, εκτιμήσετε, συνειδητοποιήσετε, έχετε μια σφαιρική εικόνα, πιστέψετε
  • Να προτιμούνται τα ρήματα όπως: αναφέρετε, περιγράψετε, δώστε παραδείγματα, προτείνετε εσείς, εξηγήσετε, επιλέξετε, διακρίνετε μεταξύ, συγκρίνετε, αποδείξετε, αναλύσετε, κατασκευάσετε, σχεδιάσετε, κάνετε

Σχεδιασμός του περιεχομένου και της μεθοδολογίας

  • Με βάση τους διδακτικούς στόχους, σχεδιάζεται το περιεχόμενο και η μεθοδολογία μιας διδασκαλίας, δηλαδή προσδιορίζονται:
  • τα βασικά στάδια της διδασκαλίας και οι εκπαιδευτικές ενέργειες που περιέχει το καθένα,
  • προσδιορίζεται ο χρόνος που θα χρειαστεί για κάθε στάδιο και
  • επιλέγονται οι εκπαιδευτικές τεχνικές και τα εποπτικά μέσα που ταιριάζουν σε κάθε περίπτωση.
  • Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να έχει την ετοιμότητα στη διάρκεια της εκπαιδευτικής πράξης να επιφέρει τροποποιήσεις στον αρχικό του προγραμματισμό, ανάλογα με τις αντιδράσεις των μαθητών, τις δυσκολίες που προκύπτουν και το κλίμα που διαμορφώνεται.

Παράδειγμα: Σχεδιασμός σταδίων

Org2

Δραστηριότητα

  • Με βάση την προηγούμενη διαφάνεια με τα στάδια της διδασκαλίας, επιλέξτε μία ενότητα από το μάθημα της πληροφορικής (Γυμνάσιο/Λύκειο) και αναφερθείτε αναλυτικά στα στάδια αυτά
  • Ο πίνακας με τους διδακτικούς στόχους και τα ρήματα θα σας βοηθήσει για τη δραστηριότητα αυτή.

Ο χειρισμός του χρόνου

Μια πρακτική μέθοδος, για να διασφαλιστεί η προσέγγιση των σημαντικών σημείων για την επίτευξη των διδακτικών στόχων, είναι να χωριστούν οι ενέργειες της διδασκαλίας σε 3 κατηγορίες:

α) αναγκαίες ενέργειες: 
π.χ. μέρη μιας εισήγησης που παρουσιάζει τη βασική θεωρία που συνδέεται με το εξεταζόμενο ζήτημα, ασκήσεις, διάλογος σε ολομέλεια μετά τη θεωρητική παρουσίαση κ.ά,
β) χρήσιμες ενέργειες: 
τα σημεία που πλαισιώνουν με τρόπο γενικό και χρήσιμο τις αναγκαίες ενέργειες π.χ. παραδείγματα, περαιτέρω διάλογος, και
γ) σχετικές ενέργειες: 
σημεία που συνδέονται με το αντικείμενο της μάθησης αλλά είναι ήσσονος σημασίας σε σχέση με τους διδακτικούς στόχους π.χ. παρουσίαση συναφών θεωρητικών προσεγγίσεων, σχολιασμός συναφούς αρθρογραφίας κ.ά.
  • Επίσης, θα πρέπει να προβλεφθεί εύλογο ποσοστό χρόνου (15-20%) που θα καλυφθεί από απρόβλεπτα συμβάντα όπως επίμονες ερωτήσεις ή αντιρρήσεις των μαθητών, επέκταση της θεματολογικής παρουσίασης από την πλευρά του εκπαιδευτή, προέκταση του διαλείμματος κτλ.
  • Θα πρέπει ο χρόνος που προγραμματίζεται για τις πρακτικές ασκήσεις να είναι επαρκής και αυτό γιατί η πρακτική άσκηση πρέπει να θεωρείται ως αναγκαία ενέργεια. Επίσης, θα πρέπει να προγραμματίζεται αρκετός χρόνος για την επίτευξη του στόχου που αφορά στις στάσεις. Δε θα πρέπει οι ενέργειες του διδάσκοντος να επικεντρώνονται μόνο στη μεταβίβαση γνώσεων και στην απόκτηση δεξιοτήτων.

Εκπαιδευτικές τεχνικές (γενικά)

Μέσα από ένα φάσμα εκπαιδευτικών τεχνικών επιδιώκεται οι μαθητές
  • να σκεφτούν,
  • να γράψουν,
  • να συνδιαλεχθούν,
  • να ακούσουν,
  • να σχολιάσουν και να ασκηθούν ατομικά και ομαδικά.

Συνίσταται να επιλέγονται εκπαιδευτικές τεχνικές που εστιάζουν στην ενεργοποίηση των γνωστικών λειτουργιών των μαθητών με στόχο την κατάκτηση υψηλού επιπέδου νοητικών ενεργειών και κριτικής σκέψης στις ειδικές έννοιες του περιεχομένου της διδασκαλίας.

Δραστηριότητες και Ασκήσεις

  • Οι δραστηριότητες και οι ασκήσεις πρέπει να σχετίζονται άμεσα με τα προσδοκώμενα αποτελέσματα/διδακτικούς στόχους και να δίνουν τη δυνατότητα στο μαθητή να μάθει «κάνοντας».
  • Βασικά στοιχεία μιας δραστηριότητας ή μιας άσκησης αυτοαξιολόγησης είναι:
  • Οδηγίες για το τι πρέπει να κάνει ο μαθητής
  • Επεξηγήσεις γιατί θα το κάνει
  • Οδηγίες για το πώς θα το κάνει (λέξεις/έκταση/χρόνος)
  • Ανατροφοδότηση που μπορεί να τον βοηθήσει

Γενικά παραδείγματα δραστηριοτήτων και ασκήσεων

Οι δραστηριότητες μπορούν να ζητούν από το μαθητή
  • να συγκεντρώσει και να συνοψίσει τα σημαντικότερα σημεία κάποιου τμήματος της ύλης,
  • να εντοπίσει και να αναλύσει έννοιες, να αναλύσει δεδομένα, πληροφορίες, πίνακες, διαγράμματα,
  • να συγκρίνει δύο ή περισσότερες απόψεις, να επεξεργαστεί βιβλιογραφικές αναφορές και να προβεί σε σύνθεσή τους, να εντοπίσει προβλήματα προς επίλυση, να προτείνει ένα σχέδιο ενεργειών για την αντιμετώπιση κάποιας κατάστασης,
  • να εντοπίσει λάθη, εσφαλμένα επιχειρήματα ή αδυναμίες σε θεωρίες, να επεξεργαστεί μελέτες περίπτωσης, διατυπώνοντας τις προσωπικές του κρίσεις για τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε κάποια κατάσταση ή κάποιο θέμα προτείνοντας καλύτερους ή εναλλακτικούς τρόπους για την αντιμετώπισή του,
  • να διατυπώσει τεκμηριωμένα δικές του σκέψεις για ένα ζήτημα, να ανατρέξει στην εμπειρία του αναζητώντας καταστάσεις τις οποίες είτε θεωρεί όμοιες με κάποια δοσμένη κατάσταση είτε θα χειριζόταν τώρα διαφορετικά υπό το πρίσμα των γνώσεων και δεξιοτήτων που απέκτησε,
  • να θυμηθεί κάτι από το προηγούμενο κείμενο π.χ. ορισμός, να διατυπώσει ένα κείμενο με δικά του λόγια π.χ. να συνθέσει μια περίληψη επισημαίνοντας τα σημαντικότερα σημεία,
  • να εφαρμόσει αυτά που έχει μάθει π.χ. να λύσει προβλήματα, να αποφασίσει π.χ. να επιλέξει τη σωστή απάντηση, να προτείνει δικά του παραδείγματα και ιδέες,
  • να εξετάσει νέα δεδομένα υπό το φως των όσων έμαθε μέχρι τώρα ή και να επανεξετάσει προηγούμενες γνώσεις μέσα από το πρίσμα νέων δεδομένων,
  • να εκτελέσει μια πρακτική εργασία, να συζητήσει με άλλους ανθρώπους π.χ. να συγκεντρώσει τις απόψεις τους για ένα θέμα και να τις επεξεργαστεί κατάλληλα,
  • να μαντέψει, να πιθανολογήσει π.χ. να προτείνει τα πιθανά αίτια ενός γεγονότος.

Εκπαιδευτικές Τεχνικές

Εισήγηση 
παρουσίαση πληροφοριών σε περιορισμένο χρόνο.Έχει το πλεονέκτημα ότι καθιστά δυνατή τη μετάδοση συγκροτημένων γνώσεων και την ανάλυση εννοιών σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Η προετοιμασία και πραγματοποίησή της είναι ευκολότερη από άλλες εναλλακτικές εκπαιδευτικές τεχνικές και οι μαθητές συχνά αισθάνονται ασφαλέστερα όταν απλώς παρακολουθούν τον εκπαιδευτή και κρατούν σημειώσεις παρά όταν προσπαθούν να επεξεργαστούν απόψεις ή ζητήματα μόνοι τους ή με άλλους.
  • Η αποτελεσματικότητα της εισήγησης ως τεχνική μπορεί να βελτιωθεί εφαρμόζοντας μερικούς από τους ακόλουθους τρόπους:
  • διανομή των κύριων σημείων της εισήγησης στους μαθητές ώστε να γνωρίζουν τη ροή της
  • η εισήγηση περιορίζεται στα «αναγκαία στοιχεία» και δεν υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες (το πολύ 20 λεπτά).
  • η εισήγηση εμπλουτίζεται με παραδείγματα κ.λπ


Πρακτική Άσκηση

Πρόκειται για ατομική ή συλλογική εργασία και συνίσταται είτε στην επεξεργασία ενός ζητήματος είτε στην επίλυση ενός προβλήματος είτε στη διεξαγωγή κάποιου πειράματος είτε στην κατασκευή αντικειμένων κ.ά κάτω από την επίβλεψη του εκπαιδευτή.

Μελέτη περίπτωσης 
  • Ένα πραγματικό ή υποθετικό παράδειγμα που αντανακλά μια ευρύτερη κατάσταση παρουσιάζεται στους μαθητές με σκοπό να αναλυθεί σε βάθος και να διερευνηθούν οι εναλλακτικές λύσεις στα προβλήματα που αναδύονται.
  • Έχει στόχο να γίνει εφαρμογή των θεωρητικών γνώσεων που έχουν αποκτηθεί και χρησιμοποιείται όταν δεν έχει ολοκληρωθεί η απόκτηση των απαιτούμενων γνώσεων και στόχος είναι να υποκινηθεί η ευρετική πορεία προς τη μάθηση.
  • Αναπτύσσεται η ενεργοποίηση και η συμμετοχή των μαθητών, η ικανότητά τους να επιλύουν προβλήματα καθώς και η κριτική και αναλυτική τους σκέψη.
Οι μελέτες περίπτωσης μπορούν να βοηθήσουν το μαθητή
  • να γνωρίσει τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται στην πράξη οι γνώσεις που αποκτά,
  • να αποκτήσει θετική στάση απέναντι σε κάποια θεωρία ή πρακτική, γνωρίζοντας τη χρησιμότητα της εφαρμογής της,
  • να αντιληφθεί τις δυσμενείς συνέπειες λανθασμένων ενεργειών ή εκτιμήσεων,
  • να συνειδητοποιήσει τα κριτήρια για τη λήψη συγκεκριμένων αποφάσεων,
  • να εμπεδώσει τις προϋποθέσεις και τις συνθήκες που πρέπει να πληρούνται ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή θεωριών, νόμων κανονισμών και ενεργειών,
  • να αποκτήσει εμπειρία και κριτική σκέψη.
Ερωτήσεις-Απαντήσεις
Συνίσταται στο ότι η πρόσβαση προς το αντικείμενο της μάθησης γίνεται μέσω ερωταποκρίσεων.
Οι ερωτήσεις τίθενται συνήθως από τον εκπαιδευτικό, εκείνος όμως ενθαρρύνει τη διατύπωση ερωτήσεων από τους μαθητές.
Συνήθως συνδυάζεται και εναλλάσσεται με την άσκηση ή την εισήγηση γεγονός που προσδίδει ποικιλία και ενδιαφέρον στη μαθησιακή διεργασία. Ορισμένες ερωτήσεις οι οποίες δίνουν την ευκαιρία στους μαθητές να εκφράσουν τη γνώμη τους και να αντιληφθούν ότι ο εκπαιδευτής υπολογίζει τις γνώμες τους είναι:
  • Πως θα απαντήσουμε σε αυτές τις ερωτήσεις εξετάσεων;
  • Ποια νομίζετε ότι πρέπει να είναι η προθεσμία για αυτή τη δουλειά;
  • Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε σε αυτό το πρόβλημα;
  • Τι αισθήματα σας προκαλεί αυτό το θέμα;
  • Ποιος θέλει να εξηγήσει πρώτος την εργασία που έχει αναλάβει η ομάδα του;
Συζήτηση
οι μαθητές ανταλλάσσουν πληροφορίες ή απόψεις σε κάποιο θέμα ή πρόβλημα με σκοπό να φτάσουν σε συμπεράσματα ή σε αποφάσεις.
«Χιονοστιβάδα»
Αποσκοπεί στην ανταλλαγή απόψεων με στόχο την προώθηση και διεύρυνση του προβληματισμού γύρω από ένα ζήτημα. Η μεθοδολογία όμως είναι διαφορετική από εκείνη της συζήτησης. Αποφασίζεται το ζήτημα προς επεξεργασία από την ομάδα των μαθητών. Κάθε μαθητής ατομικά σχολιάζει γραπτά το ζήτημα και στη συνέχεια συγκρίνει τα σχόλιά του με έναν άλλο μαθητή εντοπίζοντας κοινά σημεία, διαφορές, προβαίνοντας σε αλληλοσυμπλήρωση κτλ.

Η δραστηριότητα επαναλαμβάνεται μέσα σε ομάδες περισσότερων ατόμων και οι απόψεις της ομάδας παρουσιάζονται στην ολομέλεια, γίνεται σύνθεση και εξάγονται συμπεράσματα.

«Καταιγισμός ιδεών»
Συνίσταται στην πολυεπίπεδη εξέταση ενός ζητήματος ή μιας κεντρικής έννοιας μέσω της υποκίνησης των μαθητών να προβούν σε ελεύθερη, αυθόρμητη έκφραση ιδεών. Ζητούμενο είναι να συμβάλλουν στην εξέταση του ζητήματος με όποια ιδέα ή πρόταση έρχεται στο μυαλό τους. Δε γίνεται κριτική όσο παρουσιάζονται οι ιδέες, ωστόσο οι μαθητές θα κληθούν αργότερα να τις εξηγήσουν. Μέσω της καταγραφής στον πίνακα και του σχολιασμού που έπεται αποσκοπείται η αποκάλυψη των πολλαπλών πτυχών ενός ζητήματος, η επίλυση ενός προβλήματος, ο εμπλουτισμός γνώσεων, η αλλαγή ή η εδραίωση πεποιθήσεων.
Επίδειξη
Μέσω της επίδειξης οι μαθητές μαθαίνουν, παρατηρώντας πρώτα τον εκπαιδευτή να εκτελεί ή να παρουσιάζει μια εκπαιδευτική πράξη και ύστερα επαναλαμβάνοντας οι ίδιοι, υπό την καθοδήγηση, την πράξη της οποίας υπήρξαν θεατές.
Ομαδικές εργασίες
Πειραματισμός
ο μαθητής συμμετέχει σε μια δραστηριότητα ακολουθώντας οδηγίες (η ανάλυση των αποτελεσμάτων θα του επιτρέψει να βγάλει συμπεράσματα από αυτήν την εμπειρία).
Αξιολόγηση
εξετάζονται συμπεριφορές, οι επιτεύξεις, οι δυσκολίες που προέκυψαν – είναι μέσο ενθάρρυνσης των ατόμων
Παίξιμο ρόλων
Οι μαθητές υποδύονται ρόλους που συνδέονται με μια εξεταζόμενη κατάσταση στον επαγγελματικό ή στον κοινωνικό τομέα με στόχο μέσα από το βίωμα να κατανοήσουν βαθύτερα τόσο την κατάσταση όσο και τις αντιδράσεις τους απέναντί της. Με την τεχνική αυτή προκαλείται η πλήρης ενεργοποίηση των συμμετεχόντων.
  • Οι εκπαιδευτικές τεχνικές χρησιμοποιούνται εναλλακτικά ανάλογα με τις συνθήκες και τις απαιτήσεις ούτως ώστε να επιτυγχάνονται τα βέλτιστα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και να μη χάνουν οι μαθητές το ενδιαφέρον τους. Οι εκπαιδευτικές τεχνικές θα πρέπει να συνδέουν τη σκέψη με τη δράση.

Η διεξαγωγή της διδασκαλίας σε 4 φάσεις

  • 1η φάση:
α) η καλλιέργεια θετικού ψυχολογικού κλίματος,
β) η πρόκληση του ενδιαφέροντος του μαθητή,
γ) η γνωστοποίηση των στόχων του μαθήματος,
δ) η διερεύνηση των πρότερων αντιλήψεων του μαθητή – μπορεί να γίνει με ερωτήσεις που αφορούν σε καθημερινές προσωπικές του καταστάσεις στις οποίες εμπλέκονται οι προς μάθηση έννοιες ή σε καταστάσεις από τη σχολική ζωή (π.χ γνώση από προηγούμενα μαθήματα).
  • 2η φάση: Επαφή με τα δεδομένα του μαθήματος. Το μάθημα αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα το οποίο πρέπει να λυθεί σε συνεργασία των μαθητών μεταξύ τους αλλά και με τον εκπαιδευτικό. Εφαρμόζονται διάφορες εκπαιδευτικές τεχνικές ώστε να προκαλείται το ενδιαφέρον των μαθητών και να κινητοποιούνται οι γνωστικές τους λειτουργίες.
  • 3η φάση: Επεξεργασία των δεδομένων και εξαγωγή συμπερασμάτων
  • 4η φάση: Μεταγνωστική φάση. Αποτελεί φάση ανακεφαλαίωσης, σχηματικής σύνοψης, γενικεύσεων, συμπερασμάτων

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.